Nodwch, oni bai y dywedir fel arall, mae’r wybodaeth yma yn berthnasol i Gymru a Lloegr yn unig. Os ydych yn byw yn yr Alban, ceir wybodaeth a chyngor yn Parenting accross Scotland. Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, ewch i NI direct.

Mae gennych hawl i siarad dros eich hun yn y llys heb gyfreithiwr neu weithiwr proffesiynol cyfreithiol arall. Golygir hyn y gallwch gynrychioli eich hun mewn achos ysgariad.
Os ydych yn cynrychioli eich hun, byddwch yn cael eich adnabod fel ‘ymgyfreithiwr drosto’i hun’ neu ‘barti hunan gynrychiolaeth’. Weithiau gelwir hyn yn ‘trefnu eich ysgariad eich hun”.

  • Ceisiwch gael cyngor cyn gynted ag sydd bosibl os oes gennych unrhyw bryderon am ddiogelwch unrhyw un sy’n gysylltiedig â’r achos. Cofiwch, os oes gennych bryderon diogelwch, efallai gallwch gael cymorth cyfreithiol i dalu am gyfreithiwr i’ch cynrychioli yn y llys.
  • Sicrhewch eich bod yn deall beth allai’r broses llys gostio i chi. Hyd yn oed os ydych yn cynrychioli eich hun bydd rhaid i chi barhau i ystyried ffioedd llys.
  • Bydd angen i chi ystyried os oes gennych achos da cyn treulio amser ac arian yn mynd i lys- mae’n werth cael barn rhywun proffesiynol sydd ddim yn gysylltiedig â’r achos ar hyn.

I’r rhan fwyaf o bobl, mae’r llysoedd a’r ffordd maent yn gweithio yn anghyfarwydd iawn. Felly sicrhewch eich bod yn glir am y camau y mae angen i chi eu cymryd, gan gynnwys pa wybodaeth a dogfennau y bydd angen i’r llys ei gael cyn unrhyw wrandawiad.
Bydd staff y llys bob amser yn ceisio eich helpu cyn gymaint ag sydd bosibl gyda gweithdrefnau’r llys, ond ni allant roi cyngor cyfreithiol i chi neu ddweud wrthych os oes gennych achos da.

  • Bydd y llys yn disgwyl i ffurflenni neu ddogfennau llys eraill gael eu paratoi’n briodol. Os nad yw hyn yn cael ei wneud gall greu oedi.
  • Mae llysoedd yn fannau prysur iawn ac yn aml mae ganddynt amser cyfyngedig iawn i ddelio gyda gwahanol faterion. Po fwyaf parod ydych chi, yr hawsaf y bydd i’r barnwr a gweithwyr y llys eich helpu chi.
  • Os yw eich cyn bartner yn defnyddio cyfreithiwr, gall y cyfreithiwr yna gysylltu gyda chi hefyd. Gall hyn fod yn rhan ddefnyddiol o’r broses a gall helpu i wneud pethau’n gliriach neu hyd yn oed datrys pethau cyn y gwrandawiad llys. Fodd bynnag, mae cyfreithwyr yn cael eu rhwymo gan reolau llym cyfrinachedd cleient, felly efallai na fyddant yn gallu rhoi’r holl wybodaeth rydych yn gofyn amdano, a bydd yn rhaid iddynt gadarnhau gyda’u cleientiaid a ddylent ymateb i unrhyw gyfathrebiaeth gennych a sut i wneud hynny.

Ble gallaf fynd nesaf?

  • Family Mediation Council

    Corff proffesiynol ar gyfer cyfryngwyr teuluol yw'r Family Mediation Council. Ewch i'w gwefan i ddarganfod mwy am gyfryngu teuluol ac i chwilio am gyfryngwr teulu lleol.

  • Black and White image of the crown
    Gov.uk - Gwirio Cymorth Cyfreithiol

    Mae cymorth cyfreithiol ar gael i'r rhai sy'n gymwys ar gyfer cyfryngu teuluol. Golygir hyn y gallwch gael gyfryngu teuluol yn rhad ac am ddim. Darganfyddwch os gallwch gael cymorth cyfreithiol drwy ddefnyddio'r offeryn yma yn Gov.uk.

  • Black and White image of the crown
    Gov.uk - Cynrychioli eich hun yn y llys

    Edrychwch ar y canllaw yma ar wefan y Llywodraeth am gyngor a gwybodaeth ar sut i gynrychioli eich hun yn y llys. Mae hefyd yn cynnwys cysylltiadau i ganllawiau a ffurflenni defnyddiol.